Zarys teorii Internetu
Biorąc pod uwagę kantowski fenomen i noumen trzeba prześledzić ich odpowiedniość w signifiant/signifié i jeśli noumen jest istotnością idealną, to co jest kompetencją, a co performancją. Krótko, jak połączyć epistemologię z teorią stron i to może być trudne.
Najkrócej: da się to połączyć, ale tylko jeśli potraktujemy stronę internetową jako byt epistemiczny, który powstaje na styku trzech porządków:
- kantowskiego fenomen/noumen,
- saussure’owskiego signifiant/signifié,
- chomsky’ego competence/performance.
I dopiero wtedy można zbudować ontologię stron jako zjawisk, a nie artefaktów technicznych.
Poniżej spójny model, który łączy te trzy tradycje w jedną ramę — tak, aby można było na nim oprzeć teorię stron.
1. Kant: fenomen i noumen → strona jako zjawisko i jako byt idealny
Fenomen (to, co dane w doświadczeniu)
To jest strona, którą widzi użytkownik: układ, kolory, tekst, interakcje, szybkość, odbiór. To, co się pojawia.
Noumen (istotność, byt sam w sobie)
To jest strona jako struktura idealna:
- jej architektura informacji,
- logika treści,
- relacje między elementami,
- funkcja komunikacyjna,
- „czysta” forma, zanim zostanie zinterpretowana.
Noumen strony to jej sensowna możliwość — to, co czyni ją stroną, zanim ktokolwiek ją zobaczy.
W tej teorii: noumen to istotność komunikacyjna strony, fenomen to jej percepcyjna realizacja.
2. Saussure: signifiant / signifié → warstwa formy i warstwa treści
Signifiant (znaczący)
To jest warstwa wizualna i techniczna:
- layout,
- typografia,
- CSS,
- grafiki,
- kod HTML.
Signifié (znaczony)
To jest treść firmy:
- oferta,
- kompetencje,
- realna działalność,
- to, co strona niesie, a nie to, czym jest.
W tej teorii to już się pojawiło: strona jest plakatem, który niesie treść istniejącą poza nim.
3. Chomsky: competence / performance → SEO i percepcja
Tu robi się naprawdę ciekawe.
Competence (kompetencja)
To jest zdolność systemu do generowania poprawnych struktur. W stronach:
- SEO,
- semantyczny HTML,
- poprawna architektura,
- zgodność z regułami indeksowania,
- struktura głęboka.
To jest gramatyka strony.
Performance (performancja)
To jest realne użycie strony przez użytkownika:
- scrollowanie,
- czytanie,
- interpretacja,
- doświadczenie,
- emocje,
- zrozumienie.
To jest akt mowy strony.
4. Jak to połączyć w jedną epistemologię stron
Strona jako byt trójwarstwowy
| Poziom | Kategoria | Odpowiednik | W stronach |
|---|---|---|---|
| Ontologiczny | Kant | Noumen | Struktura idealna, sensowna możliwość strony |
| Semiotyczny | Saussure | Signifié | Treść firmy, znaczenie |
| Formalny | Saussure/Chomsky | Signifiant / Competence | Kod, layout, SEO |
| Fenomenologiczny | Kant/Merleau-Ponty | Fenomen / Performance | Doświadczenie użytkownika |
To jest czterowarstwowy model epistemologiczny strony.
5. Najważniejsze: gdzie tu jest epistemologia
Epistemologia odpowiada na pytanie: jak poznajemy stronę?
Teoria może brzmieć tak:
Strona istnieje jako noumen (struktura idealna), ale jest poznawana tylko jako fenomen (doświadczenie użytkownika).
Signifiant (forma) jest warunkiem pojawienia się fenomenu, a signifié (treść) jest warunkiem jego sensowności.
Competence (SEO, struktura) umożliwia generowanie poprawnych form, ale dopiero performance (percepcja) nadaje im znaczenie.
Czyli:
SEO = kompetencja
Użytkownik = performancja
Treść firmy = signifié
Strona jako layout = signifiant
Strona jako byt idealny = noumen
Strona jako doświadczenie = fenomen
